وقتی صحبت از حبوبات و غلات میشود، معمولاً چیزی که به ذهنمان میآید یک محصول تمیز و آماده مصرف است؛ نخودهای یکدست، عدسهای مرتب، گندم بدون کاه و خاک و برنجی که خبری از سنگ و خاشاک در آن نیست. اما قبل از اینکه این محصولات به شکل مرتب و تمیز داخل بستهبندی فروشگاه قرار بگیرند، یک مسیر نسبتاً طولانی را پشت سر میگذارند.
یکی از مهمترین مراحل این مسیر، بوجاری حبوبات و غلات است. در این مرحله باید مواد ناخواسته و ضایعاتی که همراه محصول وارد خط شدهاند تا حد امکان از محصول اصلی جدا شوند. این کار شاید در نگاه اول ساده به نظر برسد، اما وقتی صحبت از حجمهای صنعتی و چند صد یا چند هزار کیلوگرم محصول در ساعت باشد، دیگر نمیتوان با یک الک دستی و باد پنکه کار را جمع کرد!
اینجاست که دستگاه بوجاری وارد ماجرا میشود. بوجاری حبوبات و غلات PS301.1 یکی از ماشینآلاتی است که ماشین سازی پیریزان صنعت برای جداسازی ضایعات از انواع حبوبات، غلات، برنج و خشکبار طراحی کرده است. طبق اطلاعات رسمی سازنده، این دستگاه ظرفیت ۱۲۰۰ تا ۱۵۰۰ کیلوگرم در ساعت دارد و به ۱۱ سرند با سایزهای مختلف، فن سانتریفیوژ، ضربهزن، کیسهگیر برای خروجیها و تجهیزات مربوط به تخلیه ضایعات مجهز است.
در این مقاله قرار نیست با انبوهی از اصطلاحات تخصصی شما را خسته کنیم. قرار است خیلی ساده بررسی کنیم دستگاه بوجاری چیست، چه کاری انجام میدهد، چرا تمیز کردن حبوبات و غلات اهمیت دارد، PS301.1 چه قابلیتهایی دارد، چه محصولاتی را میتوان با آن بوجاری کرد و هنگام خرید دستگاه بوجاری باید به چه نکاتی توجه داشت.
بوجاری حبوبات و غلات چیست؟
بوجاری در سادهترین تعریف یعنی جدا کردن ناخالصیها و مواد ناخواسته از محصول اصلی. وقتی محصولاتی مانند گندم، جو، برنج، نخود، لوبیا، عدس یا انواع خشکبار برداشت و جابهجا میشوند، معمولاً فقط دانههای اصلی همراه آنها نیستند.
ممکن است مقداری خاک، کاه، پوسته، ساقه، دانههای نامرتبط، ذرات ریز، سنگریزه یا سایر مواد خارجی نیز همراه محصول باشند. هدف بوجاری این است که این مواد از محصول اصلی جدا شوند.
روش سنتی بوجاری سالهاست که با الک، باد و دست انجام میشود. حتی امروز هم در بعضی محیطهای کوچک چنین روشهایی کاربرد دارند. سازمان خواربار و کشاورزی ملل متحد، FAO، نیز در توضیح روشهای پاکسازی غلات و حبوبات به روشهایی مانند باد دادن و سرند کردن اشاره میکند و تأکید دارد که جداسازی دستی ضایعات میتواند نیروی کار زیادی نیاز داشته باشد.
مشکل زمانی شروع میشود که حجم محصول بالا برود. فرض کنید قرار است روزانه چندین تن حبوبات تمیز شود. دیگر نمیتوان انتظار داشت چند نفر ساعتها کنار الک بایستند و محصول را یکییکی تمیز کنند. علاوه بر زمان، یکنواختی کار هم مسئله مهمی است.
اینجاست که بوجاری صنعتی کمک میکند فرآیند جداسازی به شکل منظمتر و پیوستهتری انجام شود.
چرا بوجاری حبوبات و غلات اهمیت زیادی دارد؟
تمیز بودن محصول فقط یک مسئله ظاهری نیست. کیفیت محصول، امکان بستهبندی بهتر، نگهداری مناسبتر و رضایت مصرفکننده همگی میتوانند تحت تأثیر کیفیت فرآیند پاکسازی قرار بگیرند.
تصور کنید یک بسته نخود خریداری کردهاید و داخل آن چند تکه کاه، سنگریزه یا مقدار زیادی ذرات خارجی وجود دارد. احتمالاً حتی اگر نخودها از نظر کیفیت خوب باشند، تجربه خوبی از آن محصول نخواهید داشت.
در مقیاس صنعتی، موضوع جدیتر است. وجود مواد خارجی میتواند در مراحل بعدی فرآوری مشکل ایجاد کند و در صورت کنترل نامناسب، باعث افزایش ضایعات شود.
تحقیقات و گزارشهای بینالمللی نیز نشان میدهند که کاهش ضایعات پس از برداشت اهمیت زیادی دارد. طبق دادههای FAO، نرخ جهانی از دست رفتن غذا در مراحل پس از برداشت تا خردهفروشی در سال ۲۰۲۳ حدود ۱۳.۳ درصد برآورد شده است. برای گروه غلات و حبوبات این رقم در سال ۲۰۲۳ حدود ۸.۴ درصد گزارش شده است. این آمار به معنی آن نیست که همه این مقدار مستقیماً به دلیل بوجاری نامناسب از بین میرود؛ بلکه نشان میدهد مدیریت کل زنجیره پس از برداشت، از جمله فرآوری، حملونقل و نگهداری، چقدر مهم است.
در واقع یک نکته مهم وجود دارد: بوجاری خوب قرار نیست همه مشکلات زنجیره تولید را حل کند، اما یکی از مراحل مهم برای رساندن محصول تمیزتر و مناسبتر به مراحل بعدی است.
دستگاه بوجاری چگونه کار میکند؟
اگر بخواهیم خیلی ساده توضیح بدهیم، دستگاه بوجاری از تفاوتهایی که بین دانه اصلی و مواد خارجی وجود دارد استفاده میکند.
این تفاوت میتواند مربوط به اندازه، وزن، شکل یا رفتار ماده در برابر جریان هوا باشد. مثلاً کاه و خاشاک معمولاً سبکتر از دانه هستند. بنابراین میتوان با کمک جریان هوا بخشی از مواد سبک را از محصول اصلی جدا کرد.
از طرف دیگر، سرندها بر اساس اندازه به جداسازی کمک میکنند. ذرات کوچکتر میتوانند از منافذ مشخص عبور کنند، در حالی که دانههای بزرگتر روی سرند باقی میمانند یا مسیر دیگری را طی میکنند.
مطالعات علمی جدید نیز همین موضوع را تأیید میکنند. یک مرور علمی منتشرشده در سال ۲۰۲۴ درباره پاکسازی و درجهبندی غلات توضیح میدهد که تفاوت در ویژگیهای فیزیکی دانه و ناخالصیها اساس بسیاری از روشهای پاکسازی است و ترکیب سرند کردن با ویژگیهای آیرودینامیکی، یکی از روشهای رایج در سیستمهای پاکسازی غلات محسوب میشود.
سرند چه کاری انجام میدهد؟
سرند را میتوان یک فیلتر بزرگ و صنعتی تصور کرد؛ البته نه دقیقاً مثل صافی آشپزخانه! سوراخها یا منافذ سرند بر اساس اندازه طراحی میشوند تا مواد با اندازههای مختلف از هم جدا شوند.
در PS301.1 طبق اطلاعات رسمی پیریزان صنعت، ۱۱ عدد سرند با سایزهای مختلف وجود دارد و سایز سرند بزرگ دستگاه ۸۰ در ۱۲۰ سانتیمتر اعلام شده است. امکان تعویض ساده سرندها نیز یکی از قابلیتهایی است که سازنده برای این مدل عنوان کرده است.
وجود چند سرند با اندازههای مختلف باعث میشود دستگاه بتواند برای فرآیند جداسازی، مراحل متفاوتی را در اختیار خط تولید قرار دهد.
فن سانتریفیوژ چه نقشی دارد؟
همه ضایعات را نمیتوان فقط با سرند جدا کرد. بعضی مواد سبک هستند و باید از جریان هوا برای جدا کردن آنها کمک گرفت.
در PS301.1 از فن سانتریفیوژ با آلودگی صوتی کم برای ایجاد مکش استفاده شده است. هدف این بخش، کمک به جداسازی مواد سبک و ایجاد جریان هوای مناسب در فرآیند بوجاری است.
در واقع میتوان گفت سرند و جریان هوا در کنار یکدیگر کار میکنند؛ یکی بیشتر روی تفاوت اندازه و دیگری روی تفاوت رفتار مواد در برابر هوا حساب میکند.
چرا ترکیب سرند و هوا مهم است؟
اگر فقط از یک روش استفاده شود، احتمال دارد بخشی از ناخالصیها باقی بماند. غلات و حبوبات ترکیبی از مواد با اندازهها و ویژگیهای متفاوت هستند و به همین دلیل در خطوط صنعتی معمولاً از چند روش جداسازی در کنار هم استفاده میشود.
پژوهشهای جدید در زمینه سیستمهای پاکسازی غلات نیز همچنان روی همین موضوع کار میکنند. یک مطالعه منتشرشده در سال ۲۰۲۶، طراحی یک سیستم سرند برای پاکسازی ذرت را بررسی کرده و نشان داده است که بهبود نحوه پخش شدن مواد روی سطح سرند میتواند استفاده از سطح سرند و عملکرد جداسازی را افزایش دهد.
بوجاری حبوبات و غلات PS301.1 چه ویژگیهایی دارد؟
حالا برسیم به خود دستگاهی که موضوع اصلی این مقاله است. طبق صفحه رسمی بوجاری حبوبات و غلات PS301.1 در سایت ماشین سازی پیریزان صنعت، این دستگاه برای جدا کردن ضایعات از انواع حبوبات، غلات، برنج و خشکبار در واحدهای بستهبندی طراحی شده است. سازنده، صدای کم، مصرف انرژی پایین، سهولت تعویض سرندها و ظرفیت بالای تولید را از ویژگیهای مهم آن معرفی کرده است.
مشخصات اصلی PS301.1
مشخصات اعلامشده در صفحه رسمی محصول عبارتاند از:
- ظرفیت: ۱۲۰۰ تا ۱۵۰۰ کیلوگرم در ساعت
- تعداد سرند: ۱۱ عدد با سایزهای مختلف
- ابعاد سرند بزرگ: ۸۰ × ۱۲۰ سانتیمتر
- وزن دستگاه: ۶۰۰ کیلوگرم
- ابعاد دستگاه: ۲۵۰ × ۱۵۰ × ۲۵۰ سانتیمتر
- برق موردنیاز: ۳۸۰ ولت
- توان مصرفی: ۵ کیلووات
- فن سانتریفیوژ با آلودگی صوتی کم
- سیستم ضربهزن
- موتور و گیربکس بارریز برای تخلیه ضایعات
- کیسهگیر برای خروجیها
- مخزن جهت کیسهگیری جنس خروجی
این مشخصات مستقیماً از صفحه رسمی PS301.1 در سایت پیریزان صنعت گرفته شدهاند.
ظرفیت ۱۲۰۰ تا ۱۵۰۰ کیلوگرم در ساعت یعنی چه؟
این عدد برای کسی که با ماشینآلات صنعتی آشنایی ندارد شاید کمی خشک به نظر برسد، اما بیایید آن را قابل لمستر کنیم.
اگر ظرفیت را به صورت تئوری محاسبه کنیم، ظرفیت ۱۲۰۰ کیلوگرم در ساعت یعنی حدود ۲۰ کیلوگرم در دقیقه و ظرفیت ۱۵۰۰ کیلوگرم در ساعت یعنی حدود ۲۵ کیلوگرم در دقیقه.
البته ظرفیت اسمی دستگاه را نباید با ظرفیت تضمینشده برای هر محصول یکی دانست. نوع محصول، میزان ناخالصی، اندازه دانهها، رطوبت، تنظیمات دستگاه و شرایط خط میتوانند روی عملکرد واقعی تأثیر بگذارند.
پس اگر مثلاً قصد دارید نخود، عدس یا گندم را با دستگاه بوجاری کنید، بهتر است مشخصات دقیق محصول خود را هنگام استعلام با سازنده در میان بگذارید.
PS301.1 برای چه محصولاتی مناسب است؟
طبق اطلاعات رسمی سازنده، PS301.1 برای جداسازی ضایعات از حبوبات، غلات، برنج و خشکبار طراحی شده است.
بنابراین میتوان کاربرد آن را در مجموعههایی تصور کرد که با محصولاتی مانند نخود، عدس، لوبیا، گندم، جو، برنج و برخی انواع خشکبار سروکار دارند.
با این حال، «قابلیت استفاده برای انواع حبوبات و غلات» به این معنی نیست که تنظیمات دستگاه برای همه محصولات دقیقاً یکسان است. هر محصول ویژگیهای خودش را دارد و در یک خط حرفهای باید دستگاه متناسب با محصول تنظیم شود.
بوجاری نخود و عدس
نخود و عدس از محصولاتی هستند که پس از برداشت و حملونقل ممکن است همراه با مواد خارجی وارد خط فرآوری شوند. هدف بوجاری، جدا کردن بخش قابل توجهی از این مواد و آماده کردن محصول برای مراحل بعدی است.
در مورد حبوبات، موضوع فقط ظاهر تمیز نیست. در فرآیندهای بعدی مانند پولیش، سورت، بستهبندی و عرضه، داشتن ماده اولیه تمیزتر میتواند اهمیت زیادی داشته باشد.
بوجاری گندم و جو
غلات نیز ممکن است همراه با کاه، پوسته، ذرات ریز، دانههای ناخواسته و سایر ناخالصیها وارد خط شوند. پاکسازی اولیه میتواند زمینه را برای مراحل بعدی فرآوری آمادهتر کند.
در کتابها و مطالعات مربوط به فرآوری غلات، پاکسازی و درجهبندی به عنوان بخشهای مهم فرآوری اولیه معرفی شدهاند.
بوجاری برنج و خشکبار
برنج و خشکبار نیز بسته به نوع محصول و مرحله ورود به خط، ممکن است به جداسازی مواد خارجی نیاز داشته باشند. به همین دلیل سازنده PS301.1 کاربرد دستگاه را به حبوبات و غلات محدود نکرده و برنج و خشکبار را نیز در معرفی آن آورده است.
چرا تعویض آسان سرندها یک مزیت مهم است؟
یکی از ویژگیهایی که شاید در نگاه اول چندان مهم به نظر نرسد، اما در استفاده روزمره میتواند بسیار کاربردی باشد، سهولت تعویض سرندها است.
فرض کنید یک روز گندم و روز دیگر محصولی با اندازه متفاوت را فرآوری میکنید. اگر تغییر تنظیمات و سرندها بسیار سخت و زمانبر باشد، هر تغییر محصول میتواند باعث توقف طولانی خط شود.
هرچه تغییرات لازم سادهتر و سریعتر انجام شوند، انعطافپذیری خط بالاتر میرود.
تنوع سرندها چه فایدهای دارد؟
چون دانهها و ناخالصیها اندازههای متفاوتی دارند، یک سرند ثابت نمیتواند همیشه بهترین نتیجه را برای همه محصولات ایجاد کند.
وجود ۱۱ سرند با سایزهای مختلف در PS301.1 امکان انتخاب سرند مناسبتر برای شرایط کاری را فراهم میکند. البته اینکه دقیقاً کدام سرند برای کدام محصول و شرایط مناسب است، باید بر اساس نوع محصول و تنظیمات خط مشخص شود.
آیا بوجاری فقط برای تمیز کردن محصول است؟
نه؛ اگرچه تمیز کردن مهمترین هدف آن است، اما نقش بوجاری را میتوان کمی گستردهتر دید.
یک خط فرآوری خوب باید محصول را برای مرحله بعد آماده کند. اگر مقدار زیادی ضایعات و مواد خارجی وارد مراحل بعدی شوند، ممکن است کار تجهیزات بعدی سختتر شود یا کیفیت فرآیند تحت تأثیر قرار بگیرد.
به همین دلیل در یک خط کامل ممکن است بعد از بوجاری، محصول به تجهیزاتی مانند نوار دستچین، پولیش یا سایر ماشینآلات فرآوری منتقل شود.
در ساختار محصولات پیریزان صنعت نیز PS301.1 در گروه خط بوجاری حبوبات و غلات در کنار نوار نقاله دستچین PS201 و پولیش حبوبات PS302 قرار گرفته است.
تفاوت بوجاری با پولیش حبوبات چیست؟
این دو دستگاه را نباید با هم اشتباه گرفت.
بوجاری بیشتر روی جدا کردن ناخالصیها و ضایعات تمرکز دارد. پولیش حبوبات مرحله متفاوتی است که برای بهبود ظاهر و آمادهسازی محصول انجام میشود.
در یک خط فرآوری ممکن است ابتدا بوجاری انجام شود و سپس محصول برای مراحل دیگری مانند دستچین، پولیش، سورت یا بستهبندی آماده شود.
به همین دلیل اگر هدف شما راهاندازی یک خط کامل فرآوری حبوبات است، بهتر است به جای خرید یک دستگاه به صورت جداگانه، کل مسیر محصول از ورود ماده اولیه تا بستهبندی نهایی را بررسی کنید.
نوار دستچین چه زمانی در کنار بوجاری کاربرد دارد؟
دستگاهها هرچقدر هم خوب باشند، باز هم ممکن است بعضی موارد خاص نیاز به کنترل انسانی داشته باشند.
برای همین در بسیاری از خطوط، مرحله دستچین نیز در نظر گرفته میشود. در این مرحله اپراتورها میتوانند مواردی را که نیاز به بررسی چشمی دارند جدا کنند.
وجود نوار نقاله دستچین PS201 در کنار PS301.1 در ساختار خط بوجاری پیریزان صنعت نشان میدهد که این تجهیزات میتوانند در یک زنجیره فرآوری کنار یکدیگر قرار بگیرند.
جدیدترین فناوریها در بوجاری و پاکسازی غلات
فناوری پاکسازی غلات هنوز هم در حال پیشرفت است. شاید تصور کنیم بعد از سرند و فن دیگر جایی برای نوآوری باقی نمانده، اما تحقیقات جدید خلاف این را نشان میدهند.
استفاده از حسگرها و کنترل هوشمند
یکی از مسیرهای مهم پژوهشها، استفاده بیشتر از حسگرها و سیستمهای کنترل برای تشخیص شرایط محصول و تنظیم فرآیند است. مرورهای علمی جدید در زمینه سیستمهای پاکسازی نیز به نقش حسگرها و روشهای کنترل برای تنظیم پارامترهای عملکرد اشاره کردهاند.
هدف چنین فناوریهایی این است که دستگاه فقط با یک تنظیم ثابت کار نکند و بتواند در برابر تغییر شرایط محصول انعطاف بیشتری داشته باشد.
جداسازی با فناوریهای جدیدتر
یکی از مطالعات جالب منتشرشده در سال ۲۰۲۶، روش جداسازی آکوستیکی مخلوط حبوبات و غلات را در شرایط آزمایشگاهی بررسی کرده است. در این مطالعه، ترکیبهای مختلف حبوبات و غلات با استفاده از ویژگیهای صوتی بررسی شدند و برای مخلوطهای مورد مطالعه جداسازی ۱۰۰ درصدی گزارش شد. البته این نتیجه مربوط به آزمایش آزمایشگاهی است و نباید آن را به معنی عملکرد ۱۰۰ درصدی تجهیزات صنعتی یا PS301.1 دانست.
در حوزه دیگری نیز پژوهشی در سال ۲۰۲۵ طراحی سیستم پاکسازی بر اساس ترکیب جریان هوای مکشی و سرند لرزان را بررسی کرد و نشان داد ترکیب مناسب این دو روش میتواند عملکرد پاکسازی را بهبود دهد.
این مطالعات یک نکته جالب دارند: آینده بوجاری فقط در «بزرگتر کردن دستگاه» خلاصه نمیشود؛ بلکه کنترل بهتر، شناخت دقیقتر محصول و استفاده هوشمندانهتر از جریان هوا و سرندها هم اهمیت پیدا کرده است.
آیا بوجاری میتواند ضایعات مواد غذایی را کاهش دهد؟
بوجاری به خودی خود تضمین نمیکند که ضایعات زنجیره غذایی از بین بروند، اما میتواند یکی از بخشهای مهم مدیریت پس از برداشت باشد.
FAO در گزارشهای خود بارها بر اهمیت مدیریت ضایعات پس از برداشت، از برداشت و تمیزکاری گرفته تا حملونقل و نگهداری تأکید کرده است. در برخی مطالعات میدانی نیز مرحله تمیزکاری و فرآوری به عنوان یکی از نقاطی که ممکن است در آن اتلاف محصول اتفاق بیفتد، شناسایی شده است.
در نتیجه، طراحی صحیح خط، تنظیم مناسب دستگاه و جلوگیری از دورریز دانه سالم در کنار جداسازی ناخالصیها اهمیت دارد.
نکته مهم درباره «حداکثر جداسازی»
هدف یک دستگاه بوجاری خوب این نیست که فقط هرچه سبک، کوچک یا متفاوت است دور بریزد. اگر دستگاه بیش از حد تهاجمی تنظیم شود، ممکن است بخشی از محصول سالم نیز همراه ضایعات خارج شود.
بنابراین همیشه باید بین پاکی محصول و کاهش هدررفت محصول سالم تعادل برقرار شود.
هنگام خرید دستگاه بوجاری به چه نکاتی توجه کنیم؟
اگر برای خرید دستگاه بوجاری تحقیق میکنید، بهتر است فقط به قیمت نگاه نکنید. قیمت مهم است، اما دستگاهی که با محصول شما سازگار نباشد، حتی اگر ارزانتر باشد، ممکن است در نهایت هزینه بیشتری روی دستتان بگذارد.
۱. نوع محصول
اول مشخص کنید قرار است چه چیزی را بوجاری کنید. نخود، عدس، گندم، جو، برنج و خشکبار رفتار کاملاً یکسانی ندارند.
۲. ظرفیت موردنیاز
ظرفیت واقعی خط را محاسبه کنید. اگر روزانه ۵ تن محصول دارید، باید ببینید با چند ساعت کار دستگاه میتوانید این مقدار را فرآوری کنید.
۳. میزان ناخالصی
محصولی که از یک تأمینکننده تمیز و استاندارد میآید با محصولی که مقدار زیادی خاک، کاه و مواد خارجی دارد، شرایط یکسانی ندارد.
۴. ابعاد و فضای نصب
PS301.1 طبق اطلاعات رسمی دارای ابعاد ۲۵۰ سانتیمتر طول، ۱۵۰ سانتیمتر عرض و ۲۵۰ سانتیمتر ارتفاع است و وزن آن حدود ۶۰۰ کیلوگرم اعلام شده است. بنابراین پیش از خرید باید فضای نصب، مسیر ورود دستگاه، کف محل و دسترسی برای سرویس بررسی شود.
۵. برق موردنیاز
برق موردنیاز PS301.1 در مشخصات رسمی ۳۸۰ ولت و توان مصرفی آن ۵ کیلووات اعلام شده است. این مورد باید پیش از نصب با زیرساخت برق محل تطبیق داده شود.
۶. خدمات پس از فروش
ماشینآلات صنعتی را نمیتوان فقط بر اساس عکس و قیمت خریداری کرد. نصب، آموزش، سرویس، تأمین قطعات و پاسخگویی فنی بعد از خرید هم اهمیت دارند.
به همین دلیل سابقه سازنده و توانایی آن برای پشتیبانی از دستگاه، یکی از مواردی است که بهتر است قبل از خرید بررسی شود.
یک چکلیست ساده برای استعلام قیمت دستگاه بوجاری
- نام دقیق محصول
- ظرفیت تولید موردنیاز
- وزن محصول در هر ساعت
- میزان تقریبی ناخالصی
- نوع و اندازه محصول
- فضای نصب موجود
- نوع برق محل
- تجهیزات موجود در خط
- تجهیزاتی که قرار است در آینده به خط اضافه شوند
- نیازهای مربوط به نصب و خدمات پس از فروش
یک پیشنهاد کاربردی
هنگام استعلام، فقط ننویسید «قیمت دستگاه بوجاری چقدر است؟»
بهتر است اطلاعات محصول و ظرفیت موردنیاز را هم ارسال کنید. این کار باعث میشود سازنده بتواند گزینه مناسبتری پیشنهاد دهد و مقایسه قیمتها نیز منطقیتر شود.
چرا تست محصول قبل از خرید مهم است؟
رفتار حبوبات و غلات به ویژگیهای خود محصول وابسته است. اگر امکان تست نمونه محصول وجود داشته باشد، میتواند اطلاعات بسیار بهتری نسبت به نگاه کردن صرف به مشخصات روی کاغذ در اختیار خریدار قرار دهد.
چرا انتخاب سازنده دستگاه بوجاری اهمیت دارد؟
دستگاه بوجاری قرار است در یک خط تولید کار کند، نه اینکه فقط گوشه سالن زیبا بایستد و عکس بگیرد!
به همین دلیل تجربه سازنده در طراحی ماشینآلات، شناخت فرآیندهای بستهبندی و توانایی هماهنگ کردن تجهیزات مختلف اهمیت دارد.
ماشین سازی پیریزان صنعت خود را مجموعهای با بیش از ۳۰ سال تجربه در طراحی و ساخت ماشینآلات بستهبندی مواد غذایی، دارویی و شیمیایی معرفی میکند و در سایت خود مجموعهای از ماشینآلات بستهبندی و تجهیزات مرتبط را ارائه کرده است. صفحه اصلی ماشین سازی پیریزان صنعت نیز دستههای مختلفی مانند دستگاههای بستهبندی عمودی، ساشه، کیسه و کارتنپرکن، قوطیپرکن، خط بوجاری، بالابرها و تجهیزات جانبی را دربرمیگیرد.
در نتیجه اگر هدف شما فقط خرید یک دستگاه نیست و میخواهید به مرور یک خط کامل فرآوری و بستهبندی راهاندازی کنید، بررسی مجموعه محصولات یک سازنده میتواند دید بهتری درباره امکان توسعه خط در آینده به شما بدهد.
PS301.1 در یک خط کامل فرآوری حبوبات چه جایگاهی دارد؟
فرض کنید یک مجموعه فرآوری حبوبات دارید. محصول وارد کارخانه میشود، ابتدا باید تمیز شود، سپس ممکن است نیاز به دستچین، پولیش، سورت، انتقال و در نهایت بستهبندی داشته باشد.
در چنین شرایطی PS301.1 میتواند در بخش بوجاری خط قرار بگیرد. بعد از آن، بسته به نوع محصول و نیاز خط، میتوان تجهیزات دیگری را در نظر گرفت.
در سایت پیریزان صنعت، دسته خط بوجاری حبوبات و غلات شامل PS301.1، نوار نقاله دستچین PS201 و پولیش حبوبات PS302 معرفی شده است. همچنین تجهیزات جانبی مانند سیکلونهای بوجاری نیز در ساختار محصولات این مجموعه دیده میشوند.
از طرف دیگر، بعد از فرآوری، محصول ممکن است به دستگاههای بستهبندی منتقل شود. پیریزان صنعت گروههای مختلفی از ماشینآلات بستهبندی از جمله دستگاههای بستهبندی عمودی، دستگاههای بستهبندی ساشه و کیسه و کارتنپرکن را نیز ارائه میکند.
آینده بوجاری؛ از سرند ساده تا خط هوشمند
صنعت ماشینآلات فرآوری و بستهبندی در سالهای اخیر به سمت اتوماسیون، کنترل بهتر، کاهش توقفات و استفاده بیشتر از داده حرکت کرده است.
گزارش ۲۰۲۶ انجمن PMMI درباره صنعت بستهبندی نیز موضوعاتی مانند توسعه نیروی انسانی، ثبت و انتقال دانش، ابزارهای دیجیتال، نگهداری و تعمیرات و اتوماسیون را از محورهای مهم صنعت معرفی میکند.
در گزارش دیگری از PMMI، بیش از سهچهارم شرکتکنندگان در یک نظرسنجی صنعتی، بهرهوری را اولویت اصلی خود اعلام کردهاند و هزینه و اتوماسیون نیز در رتبههای بعدی قرار گرفتهاند.
این روند نشان میدهد که در آینده، ماشینآلات فقط قرار نیست «کار کنند»؛ بلکه انتظار میرود کار را با کنترل بهتر، توقف کمتر، اطلاعات بیشتر و امکان هماهنگی با سایر تجهیزات انجام دهند.
در زمینه بوجاری نیز پژوهشها به سمت استفاده از حسگر، کنترل جریان هوا، بهینهسازی سرند و حتی روشهای جدید شناسایی و جداسازی حرکت میکنند. با این حال، بسیاری از فناوریهای جدید هنوز در مرحله پژوهش یا آزمایش هستند و فاصله میان نتیجه آزمایشگاهی و استفاده گسترده صنعتی موضوع مهمی است.
آیا PS301.1 برای کسبوکار شما مناسب است؟
اگر فعالیت شما در زمینه فرآوری، پاکسازی یا بستهبندی حبوبات، غلات، برنج یا خشکبار است و ظرفیت موردنیازتان در محدوده اعلامشده دستگاه قرار دارد، PS301.1 میتواند یکی از گزینههایی باشد که ارزش بررسی دارد.
ظرفیت ۱۲۰۰ تا ۱۵۰۰ کیلوگرم در ساعت، ۱۱ سرند با اندازههای مختلف، فن سانتریفیوژ، سیستم ضربهزن، کیسهگیر خروجیها و تجهیزات مربوط به تخلیه ضایعات، مجموعهای از قابلیتهایی هستند که برای یک فرآیند بوجاری صنعتی در نظر گرفته شدهاند.
اما انتخاب نهایی باید بر اساس محصول واقعی شما انجام شود. نوع حبوبات یا غلات، میزان ناخالصی، ظرفیت تولید، فضای نصب، برق، نحوه انتقال محصول و تجهیزاتی که قبل و بعد از دستگاه قرار میگیرند، همگی مهم هستند.
خلاصه و جمعبندی
بوجاری حبوبات و غلات PS301.1 دستگاهی برای جداسازی ضایعات از انواع حبوبات، غلات، برنج و خشکبار است که طبق مشخصات رسمی ماشین سازی پیریزان صنعت، ظرفیت آن بین ۱۲۰۰ تا ۱۵۰۰ کیلوگرم در ساعت اعلام شده است.
این دستگاه به ۱۱ سرند با سایزهای مختلف، فن سانتریفیوژ، ضربهزن، سیستم تخلیه ضایعات، کیسهگیر خروجیها و مخزن کیسهگیری مجهز است. وزن دستگاه ۶۰۰ کیلوگرم، ابعاد آن ۲۵۰ × ۱۵۰ × ۲۵۰ سانتیمتر، برق موردنیاز آن ۳۸۰ ولت و توان مصرفی آن ۵ کیلووات اعلام شده است.
بوجاری یکی از مراحل مهم در فرآوری حبوبات و غلات است، زیرا جداسازی خاک، کاه، پوسته، ذرات ناخواسته و سایر مواد خارجی میتواند محصول را برای مراحل بعدی آمادهتر کند. البته عملکرد خوب فقط به خود دستگاه وابسته نیست؛ انتخاب سرند مناسب، تنظیم جریان هوا، ویژگیهای محصول و طراحی کلی خط نیز نقش دارند.
تحقیقات جدید در سالهای ۲۰۲۵ و ۲۰۲۶ نیز نشان میدهند که فناوری پاکسازی غلات همچنان در حال پیشرفت است و موضوعاتی مانند بهینهسازی سرند، جریان هوا، حسگرها و روشهای جدید جداسازی مورد توجه پژوهشگران قرار دارند.
در نهایت، اگر قصد خرید دستگاه بوجاری دارید، بهتر است قبل از تصمیم نهایی مشخصات محصول، ظرفیت موردنیاز و شرایط خط تولید خود را مشخص کنید و سپس آنها را با سازنده در میان بگذارید. انتخاب دستگاه مناسب زمانی اتفاق میافتد که دستگاه با محصول واقعی و نیاز واقعی خط هماهنگ باشد، نه صرفاً زمانی که مشخصات فنی روی کاغذ جذاب به نظر برسند.
منابع و مراجع
۱. بوجاری حبوبات و غلات PS301.1 – ماشین سازی پیریزان صنعت [مشاهده صفحه رسمی دستگاه PS301.1](https://payrizansanat.com/%D9%85%D8%AD%D8%B5%D9%88%D9%84%D8%A7%D8%AA/%D8%AE%D8%B7-%D8%A8%D9%88%D8%AC%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%AD%D8%A8%D9%88%D8%A8%D8%A7%D8%AA-%D9%88-%D8%BA%D9%84%D8%A7%D8%AA/%D8%A8%D9%88%D8%AC%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%AD%D8%A8%D9%88%D8%A8%D8%A7%D8%AA-%D9%88-%D8%BA%D9%84%D8%A7%D8%AA-ps301-1.html?utm_source=chatgpt.com)
۲. ماشین سازی پیریزان صنعت – صفحه اصلی و فهرست ماشینآلات [مشاهده سایت ماشین سازی پیریزان صنعت](https://payrizansanat.com/?utm_source=chatgpt.com)
۳. FAO – Global Food Losses, SDG Indicator 12.3.1؛ آمار جهانی اتلاف غذا و سهم گروههای مختلف کالا [مشاهده گزارش FAO درباره اتلاف جهانی غذا](https://www.fao.org/sustainable-development-goals-data-portal/data/indicators/1231-global-food-losses/en/?utm_source=chatgpt.com)
۴. FAO – Labour-saving technologies and practices: manual and motorised cleaning of grains and pulses؛ روشهای دستی و مکانیزه پاکسازی غلات و حبوبات [مشاهده منبع FAO درباره پاکسازی غلات و حبوبات](https://www.fao.org/family-farming/detail/en/c/1619218/?utm_source=chatgpt.com)
۵. Cleaning and grading – Unit Operations in Food Grain Processing, 2024؛ بررسی علمی روشهای پاکسازی و درجهبندی غلات [مشاهده مقاله علمی درباره Cleaning and Grading](https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/B9780443189654000042?utm_source=chatgpt.com)
۶. Enhancing maize grain cleaning before storage – 2026؛ پژوهش جدید درباره بهینهسازی سرند و پاکسازی ذرت [مشاهده پژوهش سال ۲۰۲۶ درباره پاکسازی غلات](https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0022474X26000044?utm_source=chatgpt.com)
۷. A new approach in sorting of mixed crops by acoustics – 2026؛ بررسی روش آکوستیکی برای جداسازی حبوبات و غلات [مشاهده پژوهش جدید درباره جداسازی آکوستیکی](https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S016816992600181X?utm_source=chatgpt.com)
۸. Design and optimization of air suction cleaning device for flaxseed – 2025؛ پژوهش درباره ترکیب جریان مکشی و سرند لرزان [مشاهده پژوهش درباره سیستم مکش و سرند](https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0926669025014128?utm_source=chatgpt.com)
۹. Development of cleaning systems for combine harvesters – Biosystems Engineering؛ مرور پژوهشها درباره سیستمهای پاکسازی و نقش فن، سرند و حسگرها [مشاهده مقاله مروری درباره سیستمهای پاکسازی](https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S1537511023002325?utm_source=chatgpt.com)
۱۰. PMMI – 2026 Packaging State of the Industry؛ روندهای جدید اتوماسیون، دیجیتالسازی و ماشینآلات بستهبندی [مشاهده گزارش صنعت بستهبندی PMMI](https://www.pmmi.org/business-intelligence/economic-reports/state-of-the-industry?utm_source=chatgpt.com)